Stresi Yönetebilme Stratejileri

SBÜ. İZMİR DR.BEHÇET UZ ÇOCUK HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ
Uzm.Psikolog Arife KAYGUSUZ

İnsan olmak neden zor?

İnsan, hayat boyu ben değerli miyim, ben yeterli miyim arayışında olması,
Her doğan insan , ne kadar bastırsa da ölümlü olduğunun bilincine sahip olması,
Diğer canlılarda olmayan , insanda olan iyi ya da kötü seçim yapmak zorunda olması,
Zihnimizde sürekli konuşan birinin olması,
Aynı zamanda bilinçli kararlar vermeye ihtiyacımız var. Ancak çoğu kararlarımız otomatik pilottan olması,

Bizi VAROLUŞSAL stres yaratmaktadır.

Stres

Stres, günlük yaşantıda karşılaşılan engellemeler ve değişimlerin, ruhsal durumda oluşturduğu olumsuz hallerdir.

Modern dünyada bireyler kişisel ve çevresel nedenlerle stres yaşamaktadır. Bu durum önemli fiziksel ve ruhsal rahatsızlıkları da beraberinde getirmektedir.

Bu rahatsızlıklarla birlikte stres, bağımlılıklar, akademik performans kaybı, yaşam kalitesinin bozulması gibi olumsuz sonuçlar oluşmaktadır.

Bu olumsuz sonuçları ortadan kaldırmak veya etkisini azaltmak için stresi yönetmek oldukça önemlidir.

Stres organizmanın verdiği doğal ve koruyucu bir tepkidir

Stres sayesinde vücut tepki için kendini hazırlar ve harekete geçer.

Ancak kronik stres, vücudun tüm sistemini olumsuz etkiler. Başta beynimizi etkilemekte.

Prefrontal kortekteki nöranal ağ bağlantısının gelşimesi ;kişinin kendisine, “bak bu endişe edecek bir durum değilmiş, çözüm bulabilirsin?” demesini sağlar. Yaşama dair sorunlarını sağlıkla yönetir.

Kronik stres yaşayan beyin görüntüsü (Öfke kontrolü sağlayamaz) — Stresi yöneten Beyin görüntüsü

Stresle Başetme Yolları

Duygularımızın kaderi geçici olması. Üzüntünün de sevincin de geçici olduğunun öncelikle idrak etmek gerek.

Stresle baş etmenin birinci yolu, stresin kaynağını belirlemek.

Stresten etkilenme düzeyini azaltabilmek için stresi neyin başlattığını keşfetmek oldukça önemlidir.

Stresin kaynağını belirlemek, baş etme konusunda yöntem geliştirmeyi kolaylaştırır ve izlenecek yolun ilk adımını oluşturur.

Zamanınızı İyi Yönetin

ZAMAN YÖNETİMİ

Zaman planlamasını yazarak yapılmalı.
Yapmak istenilen tam olarak ne? Amacınızı doğru belirlemeniz gerekmektedir.
Zamanınızı planlarken öncelik sıralaması yapmanız sizi yine stresten koruyacak etkenlerden biridir.
Önemli olan hiçbir şeyi ertelemeyin. Bu yine fazla stres yaşamanıza neden olur.
Tüm işleri kendiniz halletmeye çalışmayın, gerektiği zaman iş devretmeyi ve destek istemeyi bilin.
En verimli çalıştığınız saatleri belirleyin.
Sizi strese sokacak zor işlerinizi günün erken saatlerinde halletmeye çalışın.
Kendinize küçük ödüller verin.
Kendinizi tanıyın ve zaman planlamanızı bu doğrultuda yapın.

Nefes Egzersizi Yapmayı Öğrenin

Nefes egzersizi, zihinsel odaklanmayı artırmaktadır.

Meditasyonla içimize yapacağımız keşif sayesinde yaratıcılığımız, iyileşmemiz ve dönüşüm sürecimiz uyanır; gerçek doğamızı keşfederek, yaşamlarımızda bütünlük hafızasının yeniden canlanmasına olanak veririz.

Bir Tutkunuz Olsun

Kendi ellerinizle bir şeyler üretmek daha iyi hissetmenizi sağlamaktadır.

Düzenli egzersiz yapmak vücutta salgılanan stres hormonunun azalmasına yardımcı olmaktadır.

Stresle baş etmek için fiziksel egzersizin yanında , sağlıklı beslenme, düzenli uyku ve dinlenme, insanlarla iletişim kurma, sosyal bağları sürdürme de gerekmektedir.

Besin almaya, nasıl ihtiyaç duyuyorsak diğer insanlarla ilişki kurmaya, onlarla duygularımızı ve yaşamımızı paylaşmaya da o kadar derin bir ihtiyaç duyarız. İnsan doğa karşısındaki gücünü kendisi dışında var olan insanlarla birlikte hareket ederek elde eder. Bu nedenle insan sosyal bir varlık olmak zorundadır.

Sosyal bir varlık olarak insan doğada yalnız başına değil, kendisi dışındaki kişilerle ilişki içinde olması stresle baş etmesini kolaylaştırmaktadır. Sosyal bağları sürdürmenin stresle ilişkisi.

Bir diğerinin olmaması ruhsal ve fiziksel sağlığımızı bozar. Bu durumu güzel anlatan bir video.

İnsanın temel ihtiyacının karşılanması stresle baş etmesini kolaylaştıracaktır.

İlişki kurmak (Sosyal ilişki içinde olmak)
Kendi kararını vermek
Arzu X Gereklilik (Arzularınıza yer vermek.)
Gelişim ihtiyacı Öğrenme, keşfetme (dopomin)
Öznel alan(kişisel alana yer vermek)

Stres Yönetebilme Stratejileri

Viktor Frankl; stresle baş etmeyi anlam arayışı ile ilişkilendirilmiştir. İnsanın anlam arayışını 3 temel duruma bağlamıştır:

1. Eser yaratmak ya da iş yapmak
2. Bir şeyler yaşamak ya da insanlarla etkileşime girmek
3. Değiştiremeyeceği bir kaderle yüz yüze gelen umutsuz bir durumda kendini aşabilir ve kendini değiştirebilir. Kişisel bir trajediyi, bir zafere dönüştürebilirsin.

Kişileri etkileyen olaylar değil, olaylara verdikleri anlamlardır.