52. Ulusal Hematoloji Kongresi – Basın Bilgi Notu

Kongre hakkında

Cumhuriyetimizin kuruluşunun 103., Derneğimizin kuruluşunun 59. yılında düzenlediğimiz 52. Ulusal Hematoloji Kongresi’nde siz değerli basın mensuplarını ağırlamaktan büyük mutluluk duyuyoruz.

Hematoloji alanında ülkemizin önemli bilimsel buluşmalarından biri olan Ulusal Hematoloji Kongresi, 3-7 Kasım 2026 tarihleri arasında Susesi Otel, Antalya’da gerçekleştirildi. Kongre bu yıl da alanında uzman hekimleri, araştırmacıları ve sektör temsilcilerini bir araya getirdi. Kongremizi 1200'ü aşkın katılımcı takip etti.

Kongre kapsamında 34 oturum, 12 uydu sempozyumu, 17 sözel sunum oturumu, 7 tartışılacak poster oturumu, 8 ustalık sınıfı, 1 uzmanına danış oturumu ve 1 başkanın seçtiği oturum programda yer aldı. Klinik Araştırmalar Kursu’na 28, Genetik Okuryazarlık Kursu’na ise 32 katılımcı kayıt yaptırdı.

Kongremize gönderilen bilimsel çalışmaların değerlendirilmesi sonucunda toplam 346 bildiri kabul edildi. Kabul edilen bildiriler, kongrenin bilimsel programı kapsamında katılımcılarla paylaşıldı.

Kongre programının hazırlanmasında emeği geçen tüm bilim insanlarına, düzenleme kurullarına, organizasyon ekibine ve destek veren kurum ve kuruluşlara teşekkür ederiz.

Yapay zekâ hematolojide tanı ve tedavi süreçlerine yeni bir boyut kazandırıyor

Sağlık alanında giderek daha fazla kullanılan yapay zekâ teknolojileri, hematoloji alanında da tanı, hastalıkların sınıflandırılması, risk değerlendirmesi ve tedavi süreçlerinin desteklenmesi açısından önemli bir potansiyel taşımaktadır.

Hematolojik hastalıkların değerlendirilmesinde kan sayımı sonuçları, mikroskobik görüntüler, kemik iliği incelemeleri, genetik analizler ve hastaların klinik verileri birlikte ele alınmaktadır. Yapay zekâ destekli sistemler, bu kapsamlı veri gruplarının analiz edilmesine yardımcı olarak hekimlerin karar verme süreçlerine katkı sağlayabilecek yeni imkânlar sunmaktadır.

Yapay zekâ hastalıkların tanı, tedavi ve takip süreçlerinde yardımcı olarak kullanılabilmektedir.

Türk Hematoloji Derneği bünyesinde bir yıl önce kurulan Yapay Zekâ Bilimsel Çalışma Kolu, bu alanın Türkiye’deki gelişimine öncülük etmektedir.

Yapay zekâ uygulamalarının klinik kullanıma alınabilmesi için güvenilirliklerinin farklı hasta gruplarında bilimsel olarak doğrulanması gerekmektedir. Hasta verilerinin gizliliği, algoritmaların şeffaflığı, olası yanlılıklar ve hasta güvenliği bu süreçte dikkatle ele alınması gereken konular arasında bulunmaktadır.

Yapay zekâ, hekimlerin yerini alan bir teknoloji olmaktan ziyade, klinik değerlendirmeyi destekleyen bir araç olarak görülmektedir. Bu teknolojilerin bilimsel kanıtlara dayalı, etik ilkelere uygun ve uzman hekim denetiminde kullanılması, hematolojide gelecekteki uygulamaların şekillenmesinde belirleyici olacaktır.

Çocukluk çağı lösemilerinde erken tanı ve gelişen tedavi yöntemleri umut veriyor

Lösemili Çocuklar Haftası (2–8 Kasım) dolayısıyla çocukluk çağı lösemilerine dikkat çekmek istiyoruz. Çocukluk çağı kanserleri içinde en sık görülen lösemiler, günümüzde gelişmiş tedavi yaklaşımları ve farklı bilim dalları ile yakın iş birliği sayesinde büyük ölçüde tedavi edilebilir hastalıklar arasına girmiştir.

Lösemi, kemik iliğindeki kan hücrelerinin kontrolsüz ve anormal şekilde çoğalmasıyla ortaya çıkan bir kanser tipidir. Çocukluk çağı lösemilerinin yaklaşık %80’ini akut lenfoblastik lösemi (ALL), %15’ini akut miyeloid lösemi (AML) oluşturmaktadır.

Çocukluk çağı lösemilerinde sık rastlanan belirtiler farklı çocukluk çağı hastalıklarıyla karışabilir. Uzun süren veya tekrarlayan ateş, solukluk, halsizlik, iştahsızlık, açıklanamayan morluklar, burun ve diş eti kanamaları, kemik ve eklem ağrıları, lenf bezlerinde büyüme ve karında şişlik önemli uyarıcı bulgular arasında yer almaktadır. Bu belirtiler her zaman lösemi ile ilişkili olmayabilir, ancak bu çocuklar hekim tarafından mutlaka değerlendirilmeli ve gerekli kan tetkikleri yapılmalıdır.

Günümüzde çocukluk çağı lösemilerinin tedavisinde önemli gelişmeler olmuştur. Ülkemiz de çocukluk çağı lösemilerinin tanı ve tedavisinde önemli bir deneyime ve gelişmiş bir sağlık altyapısına sahiptir. Üniversite hastanelerinin, eğitim ve araştırma hastanelerinin ve diğer hastanelerin çocuk hematoloji ve onkoloji kliniklerinde güncel tedavi yaklaşımları ile gelişmiş ülkelerde olduğu gibi lösemi tedavisinde başarılı sonuçlar alınmaktadır. Özellikle akut lenfoblastik lösemide hastaların %85-90'ından fazlasında uzun süreli hastalıksız yaşam mümkün olabilmektedir. Bu başarı, yalnızca yeni ilaçların geliştirilmesiyle değil; genetik ve moleküler incelemeler, hastalığın tedaviye verdiği yanıtın hassas biçimde değerlendirilmesi ve multidisipliner sağlık hizmetlerinin gelişmesiyle elde edilmiştir. Ancak, tedavi başarısının löseminin alt tipine, genetik özelliklerine, dolayısıyla hastanın risk grubuna ve tedaviye verdiği yanıta göre değişebileceği de bilinmelidir.

Lösemi hücrelerinin genetik özellikleri ayrıntılı olarak incelenerek hastalığın seyri hakkında önemli bilgiler elde edilebilmektedir. Böylece hangi hastanın standart tedaviyle iyileşebileceği, hangi hastanın daha yoğun tedaviye veya farklı tedavi seçeneklerine ihtiyaç duyabileceği belirlenebilmektedir. Tedavide kemoterapi protokollerinin yanı sıra moleküler genetik incelemeler, tedavi sırasında mikroskobik düzeyde kalan lösemi hücrelerini saptamaya yönelik minimal rezidüel hastalık (MRD) değerlendirmeleri sonucunda gereğinde hedefe yönelik ilaçlar, immünoterapiler ve/veya hematopoietik kök hücre nakli de kullanılmaktadır.

İmmünoterapiler, lösemi hücrelerini bağışıklık sistemi aracılığıyla hedefleyen yeni nesil tedavilerdir. Özellikle tekrarlayan veya tedaviye dirençli bazı lösemi türlerinde umut verici sonuçlar elde edilmektedir.

CAR-T hücre tedavisi ise hastanın kendi bağışıklık hücrelerinin laboratuvar ortamında yeniden düzenlenerek lösemi hücrelerini tanıması ve yok etmesi esasına dayanan ileri bir tedavi yöntemidir. Özellikle bazı dirençli ve tekrarlayan ALL hastalarında tedavi seçeneği olabilmektedir.

Bu gelişmelerle daha etkili, daha güvenli ve hastalığın biyolojik özelliklerine göre şekillendirilmiş tedavi stratejileri geliştirilebilmektedir.

Lösemi tedavisi uzun ve zorlu bir süreçtir. Çocukluk çağı lösemisi ile ilgili gelişmeler, yalnızca hastalığı tedavi etmeyi ve yaşam süresini uzatmayı değil, tedaviye bağlı yan etkileri azaltmayı ve çocukların yaşam kalitesini yükseltmeyi de hedeflemektedir. Çocuklarımızın fiziksel, zihinsel, sosyal ve akademik gelişimlerini korumak, tedavi sonrasında sağlıklı bir yaşam sürmelerini sağlamak en az tedavi başarısı kadar önemlidir. Bu süreçte enfeksiyonların önlenmesi, beslenme desteği, psikososyal destek, eğitim hayatının sürdürülmesi ve tedaviye bağlı geç dönem yan etkilerin izlenmesi büyük önem taşımaktadır. Çocuk hematoloji ve onkoloji uzmanlarının yanı sıra hemşireler, psikologlar, beslenme uzmanları, enfeksiyon hastalıkları uzmanları ve diğer sağlık profesyonellerinin iş birliği, tedavinin başarısında önemli rol oynamaktadır.

Sonuç olarak; lösemili çocuklarımızın yalnızca hastalığı yenmelerini değil, ileride sağlıklı, mutlu ve üretken bireyler olarak yaşamlarını sürdürmelerini de amaçlıyor, tedavi ve izlemlerine çok özen gösteriyoruz. Her çocuğun sağlıklı bir geleceğe kavuşmasını diliyoruz.

Hematolojide hücresel tedavi yöntemlerinde gelişmeler

Hematopoetik kök hücre nakli, başta bazı lösemi ve lenfoma türleri olmak üzere, multipl miyelom, kemik iliği yetmezliği sendromları ve belirli kalıtsal kan hastalıklarının tedavisinde kullanılan önemli yöntemlerden biridir.

Kök hücre nakli, hastanın kendi kök hücrelerinin kullanıldığı otolog nakil ve uygun bir vericiden alınan kök hücrelerin kullanıldığı allojenik nakil olmak üzere iki temel grupta değerlendirilmektedir. Hangi nakil yönteminin tercih edileceği; hastalığın türüne, evresine, hastanın genel sağlık durumuna ve tedavi hedeflerine göre belirlenmektedir.

Allojenik kök hücre nakli; akut lösemiler ve lenfomalar gibi malign hastalıkların yanı sıra kemik iliği yetersizliği ile giden aplastik anemi gibi hastalıklarda ve bazı genetik ve bağışıklık sistemi hastalıklarında da uygulanmaktadır. Bu hastalıkların çoğunluğunda kalıcı iyileşme sağlayabilecek tek tedavi yöntemidir.

Son yıllarda nakil öncesi hazırlık tedavilerinin geliştirilmesi, destek tedavilerindeki ilerlemeler ve nakil sonrası komplikasyonların daha etkili yönetilmesi, kök hücre nakli uygulamalarında önemli gelişmeler sağlamıştır.

Özellikle tam uyumlu verici bulunamayan bazı hastalarda, yarı uyumlu aile bireylerinden gerçekleştirilebilen haploidentik nakillerin yaygınlaşması, uygun koşullarda daha fazla hastanın nakil seçeneğine erişmesine katkıda bulunmaktadır.

Türkiye, bu alanda yıllar içinde güçlü bir deneyim ve altyapı oluşturmuştur. 2025 yılı verilerine göre ülkemizde 1.681’i bağışçıdan, 2.534’ü hastanın kendi hücrelerinden olmak üzere toplam 4.215 kök hücre nakli gerçekleştirilmiştir. Bu rakamların her biri, bir hastanın ve ailesinin yeniden hayata tutunma umudunu temsil etmektedir.

Bu başarının arkasında hekimlerimizin, hemşirelerimizin, laboratuvar çalışanlarımızın ve tüm nakil ekiplerimizin emeği vardır. TÜRKÖK ve gönüllü bağışçılarımız da bu sürecin vazgeçilmez parçalarıdır. Buradan vatandaşlarımıza çağrımızı yinelemek istiyorum: Kök hücre bağışçısı olmak, hiç tanımadığınız bir insanın yaşamında çok büyük bir fark yaratabilir. Bağışçı olmak kadar, uygun eşleşme bulunduğunda bağış kararını sürdürmek de değerlidir.

Hematolojide yeni umutlardan biri de CAR-T hücre tedavisidir. Bu yöntemde hastanın bağışıklık sistemindeki T hücreleri alınır, laboratuvarda kanser hücrelerini tanıyıp onlara saldırabilecek şekilde genetik olarak değiştirilir ve hastaya geri verilir. Bir başka ifadeyle, hastanın kendi hücreleri tedavinin bir parçası hâline getirilir.

Dünyada belirli lösemi, lenfoma ve multipl miyelom türlerinde kullanılan CAR-T tedavileri, özellikle hastalığı tekrarlayan veya mevcut tedavilere dirençli bazı hastalarda uzun süreli hastalık kontrolü, bazı hasta gruplarında ise kalıcı iyileşme olanağı sunabilmektedir. Bununla birlikte, her kanser türüne ve her hastaya uygun değildir. Ciddi yan etkiler gelişebildiği için deneyimli merkezlerde uygulanması ve yakın takip gerektirir.

Ülkemizde de CAR-T alanındaki araştırmalar, üretim altyapısı ve klinik uygulamalar ilerlemektedir. TÜSEB bünyesindeki HÜGEM’de yürütülen üretim ve klinik çalışmalar, bu tedavilere Türkiye’de erişimi geliştirmek açısından önemli adımlardır. Önümüzdeki hedef, bu birikimi bilimsel kanıtlar ve güvenlik standartları doğrultusunda güçlendirerek uygun hastalara zamanında ulaştırabilmektir.

Anemi yalnızca halsizlik değil, altta yatan bir hastalığın habercisi olabilir

Toplumda kansızlık olarak bilinen anemi, kandaki hemoglobin düzeyinin yaş, cinsiyet ve fizyolojik duruma göre beklenen değerlerin altında olmasıyla tanımlanmaktadır. Anemi tek başına bir hastalık olabileceği gibi, farklı sağlık sorunlarının sonucunda ortaya çıkan önemli bir bulgu da olabilmektedir.

Halsizlik, çabuk yorulma, baş dönmesi, solukluk, nefes darlığı, çarpıntı ve konsantrasyon güçlüğü aneminin sık görülen belirtileri arasında yer almaktadır. Belirtilerin şiddeti, aneminin derecesine ve gelişme hızına göre farklılık gösterebilmektedir.

Aneminin en sık nedenlerinden biri demir eksikliği olmakla birlikte, B12 vitamini ve folat eksiklikleri, kronik böbrek hastalıkları, iltihabi hastalıklar, kan kayıpları ve kemik iliğini etkileyen çeşitli hastalıklar da anemiye yol açabilmektedir.

Bu nedenle anemi saptanan her hastaya doğrudan demir tedavisi başlanması doğru bir yaklaşım değildir. Tedavinin etkili olabilmesi için öncelikle kansızlığın nedeninin belirlenmesi gerekmektedir. Tam kan sayımı, demir parametreleri ve gerekli görülen diğer incelemeler, altta yatan nedenin araştırılmasında kullanılmaktadır.

Özellikle uzun süre devam eden halsizlik ve yorgunluk şikâyetlerinin yalnızca yoğun yaşam temposuna bağlanmaması önem taşımaktadır. Aneminin erken dönemde değerlendirilmesi hem hastanın yaşam kalitesinin korunmasına hem de altta yatabilecek önemli hastalıkların zamanında tespit edilmesine yardımcı olmaktadır.

Aneminin önlenmesi ve tedavisinde dengeli beslenme önemli olmakla birlikte, her anemi türünün beslenme düzenlemeleriyle düzelmeyeceği unutulmamalıdır. Doğru tanı, nedene yönelik tedavi ve düzenli hekim takibi, anemi yönetiminin temelini oluşturmaktadır.